Spis treści
- Badania potrzeb kulturalnych mieszkańców wyszkowa - wprowadzenie
- Potrzeby kulturalne w lokalnych społecznościach
- Badania fokusowe
- Analiza wyników badania osób uczestniczących w zajęciach ośrodka kultury
- Analiza zależności między cechami osób uczestniczących w zajęciach ośrodka kultury a preferowanymi formami spędzania wolnego czasu
- Analiza wyników badania osób nieuczestniczących w zajęciach ośrodka kultury
- Wnioski i rekomendacje
Analiza wyników badania osób nieuczestniczących w zajęciach ośrodka kultury
Diagnoza potrzeb kulturalnych wyszkowian
6.1. FORMY SPĘDZANIA WOLNEGO CZASU
Mieszkańcy Wyszkowa, którzy nie uczestniczą w zajęciach ośrodka kultury, zwykle nie mają stałego planu dnia i wykorzystują czas wolny w zależności od sytuacji. Ponad połowa ankietowanych wolne chwile przeznacza na spotkania ze znajomymi oraz rodziną. Osoby nieuczestniczące w zajęciach zwykle nie dysponują zbyt wielką ilością czasu wolnego, stąd do ich głównych zajęć należą te, które są łatwo osiągalne i nie wymagają wysiłku.
Jak wskazują opracowane wyniki badań, ponad połowa społeczności Wyszkowa nie zna oferty ośrodka kultury. Jest to najprawdopodobniej spowodowane brakiem zainteresowania uczestnictwem w zajęciach, ale również pokazuje niedoskonałości w sposobie docierania do mieszkańców z informacją o ofercie.
6.2. KORZYSTANIE Z OFERTY WYSZKOWSKIEGO OŚRODKA KULTURY „HUTNIK”
Osoby, które nie uczestniczą w regularnych zajęciach w „Hutniku” sporadycznie pojawiają się na organizowanych okolicznościowo występach, spotkaniach z artystami. Chętnie uczestniczą w koncertach Rewii „Sylaba” i oglądają filmy prezentowane przez ośrodek kultury. Jednak najwięcej ankietowanych korzystało z oferty ponad rok temu i dawniej. Ośrodek kultury ma swoich stałych bywalców – jest to około 15% badanych, którzy uczestniczą w większości proponowanych atrakcji.
6.3. INFORMOWANIE O OFERCIE
Badani mieszkańcy Wyszkowa wskazali w ankiecie kilka najskuteczniejszych według nich sposobów informowania o ofercie. Należą do nich, w kolejności od najczęściej wskazywanych – ulotki, bilboardy, banery w mieście, lokalne media. Mieszkańcy podkreślają, że informacje o wydarzeniach kulturalnych można znaleźć prawie wyłącznie przed ośrodkiem kultury. Brak informacji często powoduje, że ciekawe spotkanie omija zainteresowanych odbiorców. Ulotki wsuwane do skrzynek w blokach i domach zapewnią możliwość skorzystania z oferty szerszemu gronu osób.
6.4. OPINIE DOTYCZĄCE WYSZKOWSKIEGO OŚRODKA KULTURY „HUTNIK”
Ośrodek kultury jest postrzegany przez mieszkańców jako bardzo ważny element życia społecznego i jest oceniany w zdecydowanej większości pozytywnie. Oczywistym, choć niepokojącym zjawiskiem wśród osób nieuczestniczących w zajęciach w „Hutniku” jest to, że ponad 1/5 ankietowanych nie spotkała się z żadnymi opiniami na temat ośrodka. Mieszkańcy nie rozmawiają ze sobą o życiu kulturalnym Wyszkowa, co zapewne znacząco wpływa na frekwencję na zajęciach i zainteresowanie dodatkowym uczestnictwem w proponowanych aktywnościach.
6.5. ZNAJOMI I BLISCY KORZYSTAJĄCY Z OFERTY WYSZKOWSKIEGO OŚRODKA KULTURY „HTUNIK”
Odzwierciedleniem wyników z poprzedniego pytania jest kolejny wykres. Osoby, które nie mają opinii na temat działalności ośrodka, najczęściej w gronie swoich znajomych i w rodzinie nie znają osób, które uczestniczą w zajęciach. Natomiast osoby, które pozytywnie oceniają funkcjonowanie ośrodka, w zdecydowanej większości posiadają bliskich, którzy przekazują pozytywną opinię. Wpływ osób bliskich jest zatem bardzo ważny podczas wyrabiania sobie zdania o działalności „Hutnika”, zatem należy wziąć go pod uwagę przy planowaniu strategicznych zmian w organizacji. Wielu ankietowanych wskazywało na to i podkreślało, że wszyscy mieszkańcy Wyszkowa są bardzo zadowoleni z działalności obecnego dyrektora i popierają inicjatywy, które rozpoczął.
6.6. OCZEKIWANE PRZEDSIĘWZIĘCIA KULTUROWE
Jakkolwiek mieszkańcy pozytywnie oceniają działalność ośrodka kultury, to jednak wskazują na pewne obszary, gdzie zauważają istotne niedociągnięcia. W Wyszkowie brak integrujących młodzież koncertów, infrastruktury towarzyszącej kulturalnej rozrywce. Pożądanym rodzajem rozrywki dla rodzin są pikniki oraz festyny. Prawie połowa ankietowanych zauważa ten brak. Z rozmów wynikało, że nie ma zajęć, które są przeznaczone dla całych rodzin – dorosłych i dzieci. Wpływa to istotnie na poziom uczestnictwa w życiu kulturalnym miasta powodując, że rodziny wyjeżdżają z Wyszkowa w wolnych chwilach, by spędzić w interesujący sposób czas. Ponad 1/5 ankietowanych uważa, że do uczestnictwa zachęciłyby ich zawody sportowe dla różnych kategorii wiekowych. Wybierane przez badanych rodzaje aktywności, których udział należałoby zwiększyć w Wyszkowie, pokazują jednoznacznie, że jest potrzeba działań integrujących społeczność lokalną. Takich, które sprawią, że będą się poznawały rodziny w podobnej sytuacji, z podobnymi zainteresowaniami i problemami oraz konkretne osoby dzielące te same pasje. Odbudowa więzi we wspólnocie lokalnej istotnie wpłynie na poziom uczestnictwa w proponowanych akcjach.
6.7. KRYTERIUM DECYDUJĄCE PRZY WYBORZE ZAJĘĆ
Decydującą rolę w wyborze zajęć odgrywają inni uczestnicy. Najchętniej wybierane są zajęcia, na których badani znajdują osoby w podobnym wieku i, w zależności od zajęć, tej samej płci. Istotnym kryterium przy wyborze zajęć jest również ich tematyka. Szczególnie rodzice podkreślali, że wyposażenie ośrodka i infrastruktura towarzysząca nie sprzyja rodzinom. Brakuje miejsca, w którym rodzice mogą usiąść, napić się kawy, porozmawiać. Bardzo wielu uczestników proponowało stworzenie przyjaznej kawiarenki, gdzie można spotkać się przed zajęciami, poczekać na dzieci zamiast wracać do domu. Dopiero na 3. miejscu w kolejności jest cena zajęć, która jest tak samo ważna jak godziny ich odbywania się i odległość ośrodka kultury od miejsca zamieszkania. Badani często odpowiadali, że godziny zajęć są zbyt wczesne i osoby pracujące lub uczące się poza Wyszkowem nie mogą w nich uczestniczyć. Natomiast cena jest niemal najważniejszym kryterium przy wyborze takich atrakcji, jak koncert czy występ kabaretu. Mieszkańcy narzekają, że interesujące ich wydarzenia kulturalne są bardzo drogie i uniemożliwiają im korzystanie z ciekawych propozycji.
6.8. ZACHĘCENIE MIESZKAŃCÓW WYSZKOWA DO UDZIAŁU W ZAJĘCIACH ORGANIZOWANYCH PRZEZ WYSZKOWSKI OŚRODEK KULTURY „HUTNIK”
Rozkład odpowiedzi na pytanie dotyczące skutecznej zachęty do uczestnictwa w zajęciach wskazuje na zróżnicowanie grup odbiorców usług ośrodka kultury. Aż 60% ankietowanych uważa, że zapraszanie znanych osobistości jest najlepszym sposobem, by zmotywować ich do wzięcia udziału w wydarzeniach. Ponad 30% mieszkańców nie znajduje w ofercie interesujących zajęć i proponuje rozszerzenie ich katalogu. Równie ważne jest obniżenie opłat za zajęcia – często padały odpowiedzi dotyczące drogich lekcji gry na gitarze, szczególnie wśród młodzieży.
6.9. PŁEĆ A FORMY ZACHĘTY DO UCZESTNICTWA W ZAJĘCIACH
Odpowiedź na pytanie jak należy działać, by zachęcić mieszkańców Wyszkowa do udziału w zajęciach, jest złożona z wielu aspektów. Podstawową kategorią podziałów i wymiarów analizy badania jest płeć.
Kobiet nie trzeba zachęcać tak intensywnie jak mężczyzn. Główną atrakcją dla nich są znane osobistości i artyści, którzy są niedostępni dla widzów poza ekranem telewizora. Atrakcyjność takich spotkań zauważana jest zarówno przez kobiety, jak i przez mężczyzn.Drugim ważnym czynnikiem jest poszerzenie oferty – może to nastąpić poprzez badanie potrzeb mieszkańców, jak i również dostosowanie godzin zajęć do innych grup odbiorców poza młodzieżą. Cena nie jest decydującym czynnikiem dla obu grup, natomiast jest ważniejsza dla kobiet, które dbają często o wydatki gospodarstw domowych.
6.10. OCZEKIWANE PRZEDSIĘWZIĘCIA KULTURALNE A PŁEĆ
Mieszkańcy Wyszkowa oczekują przede wszystkim większej ilości koncertów i pikników dla rodzin. Łącznie wskazało taką potrzebę ponad 60% badanych. Są to zajęcia istotne zarówno dla kobiet, jak i dla mężczyzn. Kolejnym rodzajem preferowanej aktywności, głównie przez mężczyzn, są zawody sportowe. Ośrodek kultury nie zaspokaja potrzeb młodych mężczyzn w tym zakresie. Natomiast kobiety częściej niż mężczyźni zauważają potrzebę kursów doszkalających i zajęć z języków obcych.
6.11. WIEK BADANYCH A FORMA ZACHĘTY DO UCZESTNICTWA
Istotnie różnicującą badanych formą zachęty do uczestnictwa jest wiek. Najbardziej wyróżnia się grupa osób urodzona do 1993 roku – młodzież gimnazjalna i licealna. Ponad 65% osób w tym wieku twierdzi, że będzie uczestniczyć w spotkaniach ze znanymi osobistościami. Ogólnie we wszystkich grupach wiekowych ta forma zachęty jest wskazywana najczęściej. Mieszkańcy w średnim wieku cenią sobie możliwość wypowiedzenia swoich uwag i przemyśleń na temat oferty zajęć i deklarują, że będą uczestniczyć w zajęciach, jeśli interesujące ich formy zajęć pojawią się w ofercie. Drobne upominki i gadżety oferowane w zamian za uczestnictwo będą z kolei istotne dla młodzieży kończącej liceum i pracującej lub studiującej.
6.12. STATUS NA RYNKU PRACY A FORMA ZACHĘTY DO UCZESTNICTWA
Ciekawe wnioski przedstawia analiza rozkładu odpowiedzi na pytanie o zachętę do uczestnictwa w zajęciach w oparciu o status na rynku pracy badanych osób. Paradoksem jest, że obniżenie opłat jest najmniej ważne dla osób bezrobotnych, a najważniejsze dla uczniów i pracujących. Uczniów można zachęcić niemal w każdy sposób – jest to grupa docelowa, do której docierają niemal wszystkie formy zachęty. Bezrobotni z kolei wykazują brak zainteresowania zajęciami, co być może związane jest to z ogólną biernością – nie tylko na rynku pracy, ale również kulturalną. Pracujący podkreślają, co było widać również w innych analizach, iż zmiana godzin zajęć na trochę późniejsze byłaby rozwiązaniem problemu niskiego uczestnictwa w zajęciach tej grupy.
6.13. WYKSZTAŁCENIE A KRYTERIUM PRZY WYBORZE ZAJĘĆ
Dla ponad 80% osób uczących się ważne przy wyborze zajęć są: wiek i płeć osób prowadzących zajęcia. Najchętniej uczęszczają na zajęcia, gdzie prowadzącymi są osoby młode. Dla żadnej innej grupy osób cecha ta nie odgrywa istotnej roli. Istotna również przy dokonywaniu wyboru zajęć jest tematyka. Osoby z wykształceniem średnim przy wyborze zajęć kierują się głównie godzinami ich odbywania się, ale także doborem odpowiedniej tematyki.
6.14. ILOŚĆ OSÓB W GOSPODARSTWIE DOMOWYM A NAJWAŻNIEJSZE KRYTERIUM PRZY WYBORZE ZAJĘĆ
W zależności od ilości osób w gospodarstwie domowym preferowane są różne kryteria wyboru zajęć. Godziny zajęć są najistotniejsze dla gospodarstw domowych liczących jedną lub dwie osoby. Są to osoby pracujące, samotne, często emeryci lub młode rodziny. Około 20% z grona tych osób nie jest w ogóle zainteresowana uczestnictwem w dodatkowych zajęciach. Wiąże się to z trudnościami z utrzymaniem na rynku pracy oraz z ograniczaniem się do realizacji jedynie tych podstawowych potrzeb. Rodziny wieloosobowe stanowią niewielki procent badanych. Często ze względu na koszt zajęć nie są w stanie uczestniczyć w nich w pełni, choć nie wskazują tego w odpowiedziach w ankietach, a głównie w rozmowach.
