Spis treści
- Badania potrzeb kulturalnych mieszkańców wyszkowa - wprowadzenie
- Potrzeby kulturalne w lokalnych społecznościach
- Badania fokusowe
- Analiza wyników badania osób uczestniczących w zajęciach ośrodka kultury
- Analiza zależności między cechami osób uczestniczących w zajęciach ośrodka kultury a preferowanymi formami spędzania wolnego czasu
- Analiza wyników badania osób nieuczestniczących w zajęciach ośrodka kultury
- Wnioski i rekomendacje
Wstęp
Diagnoza potrzeb kulturalnych wyszkowian
Niniejszy raport dotyczący potrzeb kulturalnych mieszkańców Wyszkowa został przygotowany dla znalezienia odpowiedzi na istotne – z perspektywy polityki społecznej – pytanie: jakie oczekiwania w sferze kultury i szerzej, spędzania czasu wolnego, mają mieszkańcy uwzględnionego w badaniu miasta. OdpowiedĽ na to pytanie może się zdawać trywialna – część oczekuje rozrywki, znaczna grupa – oferty edukacyjnej i sportowej. Wydaje się jednak, że zleceniodawcy badania mieli trochę szerszy zamysł: postawienie diagnozy dotyczącej oczekiwań mieszkańców wobec oferty kulturalnej (i jednocześnie korzystania z niej) oraz – w perspektywie oddziaływania – subtelne kształtowanie wśród mieszkańców odbioru tejże oferty kulturalnej.
Wyszków zalicza się do grona specyficznych miast, bowiem z jednej strony jego potencjał (kapitał) kulturowy pozwala na podejmowanie licznych, samodzielnych inicjatyw w omawianym zakresie, ale jednocześnie ustawicznie musi konkurować z bogactwem oferty miasta stołecznego, które znajduje się w stosunkowo bliskiej odległości. Jest to czynnik, który zmusza lokalne środowiska do aktywnej działalności – pod warunkiem, że faktycznie zamierza się stworzyć interesującą, atrakcyjną ofertę.
Zamysł realizacji badania powstał jeszcze w 2007 roku. Przez ten czas można było obserwować zmiany zachodzące w odbiorze oferty kulturalnej Wyszkowa i jednocześnie podjąć decyzję o wyjątkowo dużej skali przeprowadzonego badania. Warto podkreślić, że studenci – ankieterzy Instytutu Polityki Społecznej Uniwersytetu Warszawskiego – przeprowadzili wywiady i opracowali wyniki dotyczące ponad tysiąca osób!
Tak obszerny materiał pozwala na znaczne uogólnienie wyników badania i pewność, że podjęte w przyszłości działania wypływające z wniosków opracowanych po badaniu będą służyły lokalnej społeczności – zaspokojeniu jej potrzeb, rozwojowi, wzmocnieniu więzów pomiędzy mieszkańcami, w tym także przedstawicielami miejscowego samorządu.
Opracowany raport rozpoczyna się charakterystyką badania. W dalszej części omówiono wyniki zrealizowanych już badań dotyczących sfery kultury (i ewolucji potrzeb kulturalnych) mieszkańców Polski. Taka struktura opracowania daje możliwość porównania wcześniejszych wyników z badaniem wyszkowskim. Rozdziały trzeci, czwarty, piąty i szósty zawierają szczegółowe informacje o preferencjach respondentów – częściowo istniała tu możliwość odwołania się do danych będących w posiadaniu Wyszkowskiego Ośrodka Kultury „Hutnik”, niemniej jednak na potrzeby badania zdecydowano o empirycznej weryfikacji tych informacji. Tym bardziej, że niniejsze dane zostały poszerzone i pogłębione – np. o strukturę gospodarstw domowych osób uczestniczących w zajęciach prowadzonych w ośrodku. Z perspektywy zakończonego badania wydaje się uzasadniona decyzja, aby badać zarówno tych, którzy korzystają z oferty WOK-u „Hutnik”, jak i tych, którzy z różnych względów nie zdecydowali się na taki krok.
Raport kończy się wskazaniem wniosków i rekomendacji, którym, zdaniem zespołu badawczego, należałoby się uważnie przyjrzeć i uwzględnić w planach działalności instytucji kultury w Wyszkowie. Niniejsze konkluzje zostały przygotowane z uwzględnieniem realiów finansowych i ich realizacja nie nadwyrężyłaby zbytnio lokalnego budżetu, zaś mieszkańcom dałaby okazję do poznania nowości, przy jednoczesnej satysfakcji lokalnych decydentów.
Podsumowując należy także nadmienić, że badanie zostało przeprowadzone przez grupę badawczą Instytutu Polityki Społecznej Uniwersytetu Warszawskiego w dominującej części składającą się ze studentów. Z mojej perspektywy jest to niezwykle istotne, aby młodzi ludzie, którzy poznają wiedzę teoretyczną, zwracali się ku człowiekowi i jednocześnie wyrobili w sobie chęć i umiejętność reagowania na ludzkie potrzeby, w tym przypadku – oddziałując na kształtowanie rzeczywistości społecznej w sferze kultury miasta Wyszkowa. Mam nadzieję, że lokalne władze innych miast Polski pójdą za dobrym przykładem i również zdecydują się na rozeznanie (diagnozę) potrzeb w tym zakresie.
dr Paweł Hut
kierownik badań Instytut Polityki Społecznej UW
